Gazowe kotły kondensacyjne – trendy i perspektywy

Regulacje unijne zmierzają do dekarbonizacji ogrzewnictwa, w konsekwencji której następuje zastępowanie paliw kopalnych energią pochodzącą z odnawialnych źródeł, a więc i stopniowym wycofywaniem ogrzewania gazowego. Najbardziej restrykcyjne zapisy dyrektywy, a raczej nazwijmy je o najwyższym stopniu wyzwania, zakładają, że już w 2040 roku kotły zasilane wyłącznie gazem znikną z rynku. Czas oczywiście pokaże, na ile realny jest to scenariusz. Zerknijmy jednak na wyniki sprzedaży tych urządzeń w Polsce, a w artykułach firmowych z kolei – na kotłowe nowinki technologiczne.

Kotły gazowe odgrywają dużą rolę w okresie transformacji energetycznej. Są pomostem do rozwiązań przyszłości. Na dziś rynek kotłów gazowych przeżywa okres ewolucji, ulepszane są konstrukcje, wprowadzane nowe rozwiązania technologiczne. Przykładem są kotły H2 ready, oznaczające przystosowane urządzeń do spalania gazu z domieszką wodoru, co ma ograniczyć emisyjność spalania. Zmiany konstrukcyjne w palnikach mają zapewnić spalanie jak najbardziej czyste i efektywne. Coraz bardziej zaawansowane systemy sterowania czuwają nad optymalizacją tego procesu. Inteligentna regulacja pracy kotła i możliwości zdalnej kontroli mają na celu nie tylko zapewnienie komfortu cieplnego mieszkańcom, ale i ograniczenie niepotrzebnego zużycia gazu.
O tych i innych zmianach technologicznych wprowadzanych przez producentów więcej w prezentacjach w bloku tematycznym.

Rynek kotłów w ostatnich latach

Według raportów Stowarzyszenia Producentów i Importerów Urządzeń Grzewczych kondensacyjne kotły gazowe to w dalszym ciągu podstawowe urządzenia grzewcze sprzedawane w największej liczbie. Gazowe kotły konwencjonalne z kolei to produkty już tylko niszowe kupowane wyłącznie sporadycznie, na wymianę.
Apogeum sprzedaży kotłów gazowych miało miejsce w roku 2021 (ponad 400 tys. według raportu SPIUG), gdy już rok później sprzedano ich tylko ponad 320 tys. (w tym około 300 tys. gazowych kotłów kondensacyjnych). W roku 2023 nastąpiło kolejne załamanie tego segmentu (sprzedaż kotłów gazowych wyniosła zaledwie około 230 tys. szt.). Dane jednak z roku 2024 (ponad 278 tys. szt.) pokazują konsekwentną jego odbudowę. Segment ten już nie powróci jednak do potencjału z 2021 r.
W 2024 roku odnotowany został wzrost sprzedaży gazowych wiszących kotłów kondensacyjnych o ponad 20%, a tych samych kotłów, ale w wersji stojącej wzrost wyniósł ponad 30% w porównaniu w 2023 roku.
Dość zaskakujący jest rok 2025, jego pierwsza połowa, a zwłaszcza drugi kwartał. Sprzedaż gazowych wiszących kotłów kondensacyjnych spadła o 7% (I półrocze 2025/I półrocza 2024), ale gorzej wygląda sytuacja w II kwartale, tu bowiem nastąpił spadek o 24% (II kw. 2025/II kw. 2024).
W przypadku stojących gazowych kotłów kondensacyjnych spadki są jeszcze większe: o 23% (I półrocze 2025/I półrocza 2024) i o 34% (II kw. 2025/II kw. 2024).
Może sytuację tę poprawi zapowiedziany od 1 lipca br. spadek cen gazu o 14%, co może mieć wpływ na wybór lub pozostanie przy tej technologii jako samodzielnej lub jako urządzenia szczytowego w instalacjach hybrydowych z OZE.

Kotły gazowe w założeniach UE i ich realizacja w czasie

Koniec wsparcia finansowego. Od 1 stycznia 2025 r. skończyły się dotacje i ulgi podatkowe na zakup i montaż nowych kotłów pracujących wyłącznie na gaz ziemny. Przykładem z naszego rynku może tu być program Czyste Powietrze, w którym nie ma już dofinansowania na kotły gazowe jako jedyne źródła ciepła. Jedynie przejściowo od 15 lipca na okres 3 miesięcy wznowiono dofinansowanie na kotły gazowe w programie Czyste Powietrze, ale tylko dla tych którzy zrealizowali inwestycje związane z wymianą źródła ciepła na kocioł gazowy między 28 maja a 31 grudnia 2024 r.

Zakaz montażu nowych kotłów gazowych. Zgodnie z dyrektywą EPBD zakaz ten zacznie obowiązywać od 2028 roku dla budynków użyteczności publicznej (państwowych i samorządowych). Ma to być przykład zachęcający innych do stosowania ekologicznych źródeł ogrzewania (OZE). Od 2030 roku zakaz ten obejmie nowe budynki prywatne (w tym domy jednorodzinne).
Założono, że wszystkie nowo powstające domy będą zeroemisyjne, co w praktyce uniemożliwi instalowanie w nich tradycyjnych kotłów na paliwa kopalne, w tym także kotłów gazowych.
Kocioł gazowy w nowym domu może zostać zastosowany tylko pod warunkiem połączenia go z odnawialnym źródłem energii.
Zakaz ten ma dotyczyć instalowania nowych urządzeń i nie dotyczyć już pracujących kotłów gazowych w domach.

Koniec pracy kotłów gazowych. UE chce po 2040 r. całkowicie wycofać ogrzewanie budynków paliwami kopalnymi, także najpóźniej do 2040 r. z rynku powinny zniknąć kotły zasilane wyłącznie węglem i gazem.

ETS2. UE zapowiedziała wprowadzenie od 2027 roku nowej fazy Europejskiego Systemu Handlu Emisjami (ETS2), obejmującej także emisje z budynków. Dla osób/domów korzystających z gazu będzie to stanowiło dodatkowy koszt finansowy.