Producenci o zmianach na rynku pomp ciepła

1. Jaki rodzaj pomp ciepła dominuje w ofercie Państwa firmy? Jakie i z jakich względów wybierają klienci?
2. Jak oceniacie Państwo udział sprzedaży pomp ciepła powietrze/woda typu monoblok na polskim rynku? O ile droższe jest to urządzenie od splitowej pompy ciepła?
3. Czy urządzenia na R290 są już standardem na rynku pomp ciepła? Jak wygląda ich wprowadzanie do oferty Państwa firmy?
4. Co uznajecie za największe błędy popełniane podczas doboru i montażu pompy ciepła skutkujące wadliwą pracą systemu ogrzewania?
5. Pompa ciepła w nowym domu to wybór już oczywisty czy jeszcze nie? A jak często jest wybierana do modernizowanego domu?
6. Jak zorganizowany jest serwis Państwa pomp ciepła?

Na te pytania odpowiadają producenci:

Monika Ciesiołkiewicz

Junior Product Manager
BDR THERMEA POLAND

Patryk Lajstet

Starszy specjalista ds. produktu i marketingu
BERETTA

Katarzyna Pietrasik

Specjalista ds. OZE
IMMERGAS

Urszula Miluć

dyrektor ds. sprzedaży, członek zarządu
NIBE-BIAWAR

Paweł Rostkowski

Menedżer ds. Inwestycji
QVANTUM ENERGY TECHNOLOGY

Erwin Szczurek

Product Manager
SAMSUNG

Tomasz Urban

Wykładowca
AKADEMIA VIESSMANN

Jaki rodzaj pomp ciepła dominuje w ofercie Państwa firmy? Jakie i z jakich względów wybierają klienci?

BDR THERMEA: W ofercie De Dietrich znajduje się pełne portfolio pomp ciepła – zarówno powietrznych, jak i gruntowych. Obejmuje ono gruntowe pompy ciepła typu GSHP, powietrzne pompy typu split (m.in. Strateo R32, Alezio S R32, HPI S, HPX2) oraz urządzenia typu monoblok, takie jak Alezio M R290, MHTC R290 i MMTC R32. Dzięki tak szerokiej ofercie możliwe jest dopasowanie rozwiązania zarówno do nowych budynków, jak i do modernizowanych instalacji.

Na rynku wciąż dużą popularnością cieszą się pompy typu split, głównie ze względu na ich sprawdzoną technologię, dużą dostępność instalatorów posiadających doświadczenie w montażu takich urządzeń oraz możliwość łatwego dopasowania do różnych konfiguracji instalacji grzewczych. Jednocześnie obserwujemy rosnące zainteresowanie pompami typu monoblok. Klienci doceniają przede wszystkim prostszą instalację hydrauliczną w budynku oraz fakt, że cały obieg chłodniczy jest fabrycznie zamknięty w jednostce zewnętrznej.

IMMERGAS: W ofercie Immergas znajduje się szeroka gama pomp ciepła powietrze/woda – zarówno urządzeń typu split, jak i monoblok, w tym także kompaktowych wersji all-in-one z wbudowanym zasobnikiem ciepłej wody użytkowej. Oferujemy również rozwiązania hybrydowe, dostępne również w wariantach split i monoblok, łączące pompę ciepła z kotłem gazowym. W tym obszarze jesteśmy jednym z wiodących producentów na rynku polskim. Portfolio rozwijamy w taki sposób, aby odpowiadało na różne potrzeby inwestorów oraz specyfikę instalacji grzewczych. Dzięki temu nasze rozwiązania mogą być dopasowane zarówno do budynków jednorodzinnych, jak i obiektów komercyjnych.

W ostatnich latach wyraźnie rośnie zainteresowanie urządzeniami typu monoblok, szczególnie w nowych budynkach jednorodzinnych. Inwestorzy doceniają przede wszystkim fakt, że układ chłodniczy pozostaje zamknięty w jednostce zewnętrznej, w związku z czym do montażu urządzeń nie są wymagane uprawnienia f-gaz. Z kolei pompy typu split wciąż znajdują zastosowanie w wielu budynkach, zwłaszcza tam, gdzie warunki instalacyjne wymagają większej elastyczności. Ostateczny wybór technologii najczęściej wynika z projektu instalacji, parametrów budynku oraz rekomendacji instalatora.

NIBE-BIAWAR: Firma NIBE-BIAWAR od 25 lat oferuje na rynku polskim pompy ciepła o jednych z najwyższych współczynników COP. Pierwszymi urządzeniami w ofercie były oczywiście gruntowe pompy ciepła, następnie została ona uzupełniona o szeroki wachlarz powietrznych pomp ciepła, zarówno typu split, jak i monoblok, o mocach od 6 do 20 kW.

Dotychczasowe trendy sprzedażowe jednoznacznie wskazują na ogromną popularność rozwiązań typu split, których stosunek jakości do ceny jest wyjątkowo korzystny dla klienta końcowego. Nie bez znaczenia jest również fakt, iż firma NIBE-BIAWAR posiada wysoko wykwalifikowaną sieć autoryzowanych instalatorów z odpowiednimi uprawnieniami, co stanowi gwarancję jakości i bezpieczeństwa wykonanej instalacji.

Jednocześnie w odpowiedzi na zmieniające się regulacje dotyczące urządzeń zawierających F-gazy, intensywnie pracujemy nad rozwojem portfolio pomp ciepła typu monoblok. W ofercie posiadamy zarówno produkty wykorzystujące czynnik R32, jak i urządzenia na propan (ze sterownikiem serii S, bazującym na AI, dla najbardziej wymagających klientów). Już teraz jesteśmy przygotowani na zmianę popytu, jaka niebawem nastąpi.

QVANTUM: Qvantum to marka stworzona, aby wyznaczać nowe kierunki dla zastosowań pomp ciepła. Naturalnym jest więc fakt, że w naszej ofercie znajdują się tylko pompy monoblokowe. Myśląc o wchodzących w życie przepisach oraz przede wszystkim bezpieczeństwie i komforcie użytkownika, to jedyne słuszne rozwiązanie.

SAMSUNG: Ostatnie lata na rynku pomp ciepła zaskakują każdorazowo, a rok 2025 w niczym nie odstawał, gdyż udziały pomiędzy pompami ciepła typu split i monoblok rozłożyły się po 50%.

Splity dominowały szczególnie w nowym budownictwie z uwagi na standardowe parametry pracy i niewymagającą zabezpieczeń instalację pomiędzy jednostkami, monobloki natomiast w tematach modernizacyjnych z uwagi na bardziej wymagające parametry pracy w systemach średnio- i wysokotemperaturowych.

VIESSMANN: Firma Viessmann oferuje szerokie spektrum pomp ciepła powietrze-woda, zarówno typu split, jak i monoblok. Do pierwszej grupy należą dobrze znane serie Vitocal 1xx-S oraz 2xx-S, natomiast segment monoblokowy reprezentują m.in. urządzenia Vitocal 150-A i 250-A. Tak szeroka oferta wynika z konieczności dopasowania technologii do różnych typów inwestycji oraz oczekiwań użytkowników.

W ostatnich latach wyraźnie rośnie znaczenie pomp monoblokowych, szczególnie tych wykorzystujących naturalny czynnik chłodniczy R290. Urządzenia takie jak Vitocal 150-A czy 250-A projektowane są z myślą o modernizacji istniejących budynków. Mogą pracować z temperaturą zasilania instalacji grzewczej sięgającą nawet 70°C, co pozwala na ich efektywną współpracę z tradycyjnymi systemami grzejnikowymi, jednocześnie nie wykluczając ich zastosowania w instalacjach ogrzewania podłogowego.

Preferencje klientów zależą jednak od charakteru inwestycji. W nowym budownictwie często wybierane są pompy typu split, które łatwo integrować z ogrzewaniem podłogowym oraz instalacjami projektowanymi już na etapie budowy.

W modernizowanych obiektach rośnie natomiast zainteresowanie pompami monoblokowymi, pozwalającymi ograniczyć zakres ingerencji w istniejącą instalację.

Jak oceniacie Państwo udział sprzedaży pomp ciepła powietrze/woda typu monoblok na polskim rynku? O ile droższe jest to urządzenie od splitowej pompy ciepła?

BDR THERMEA: W ostatnich latach wyraźnie rośnie udział pomp ciepła typu monoblok w sprzedaży urządzeń typu powietrze/woda na polskim rynku. Choć nadal znaczącą część rynku stanowią pompy typu split, monobloki stopniowo zwiększają swój udział, szczególnie w nowych inwestycjach jednorodzinnych. Wynika to m.in. z uproszczonego montażu oraz coraz większej dostępności urządzeń o wysokiej efektywności energetycznej.

Urządzenia typu monoblok jeszcze kilka lat temu były zazwyczaj droższe od porównywalnych pomp typu split, jednak obecnie sytuacja rynkowa wyraźnie się zmieniła. Na rynku pojawiło się wiele modeli monoblokowych w bardzo konkurencyjnych cenach, szczególnie w wersjach bez jednostki wewnętrznej. Dzięki temu inwestorzy mogą dziś znaleźć urządzenia, które są porównywalne cenowo lub nawet tańsze od części instalacji typu split.

BERETTA: Z perspektywy marki Beretta widzimy, że rynek pomp ciepła powietrze/woda w Polsce jest wciąż zdominowany przez układy split, ale udział monobloków systematycznie rośnie wraz z dojrzewaniem rynku i większą dostępnością wykwalifikowanych instalatorów. W segmencie domów jednorodzinnych szacujemy dziś sprzedaż monobloków na kilkanaście-kilkadziesiąt procent całkowitej sprzedaży powietrznych pomp ciepła, w zależności od kanału dystrybucji i programu dotacyjnego. Monobloki są szczególnie chętnie wybierane tam, gdzie inwestor oczekuje prostego, szybkiego montażu bez konieczności angażowania instalatora z uprawnieniami F-gazowymi .

Jeśli chodzi o różnice cenowe, to sama jednostka monoblokowa o zbliżonej mocy zwykle jest nieco droższa niż odpowiednia pompa typu split – typowo rząd wielkości 10-20% wyższej ceny katalogowej urządzenia. W praktyce całkowity koszt inwestycji wyrównuje się po uwzględnieniu montażu: split wymaga prowadzenia instalacji chłodniczej, pracy serwisanta z uprawnieniami F-gazowymi i okresowych kontroli szczelności, co zwiększa robociznę i koszty eksploatacyjne. Monoblok Beretta HYDRO UNIT M dostarczany jest jako fabrycznie zmontowane, szczelne urządzenie, co upraszcza montaż i ogranicza liczbę potencjalnych błędów na etapie uruchomienia. Dlatego doradzamy patrzenie nie tylko na cenę samego urządzenia, ale na całkowity koszt posiadania w całym cyklu życia instalacji.

IMMERGAS: Z naszych obserwacji wynika, że pompy ciepła typu monoblok systematycznie zyskują na popularności na polskim rynku. Jednym z czynników wpływających na ten trend są zmieniające się regulacje dotyczące stosowania czynników chłodniczych, które powodują, że rozwiązania z fabrycznie zamkniętym układem chłodniczym stają się dla wielu inwestorów i instalatorów coraz bardziej atrakcyjne. W efekcie urządzenia monoblokowe są coraz częściej wybierane zarówno w inwestycjach indywidualnych w budownictwie jednorodzinnym, jak i w większych projektach, np. w obiektach usługowych czy bardziej rozbudowanych instalacjach. W przypadku większych obiektów nierzadko stosuje się także rozwiązania hybrydowe, łączące pompę ciepła z kotłem gazowym, co pozwala optymalnie dopasować źródło ciepła do zmiennego zapotrzebowania energetycznego obiektu.

Jeśli chodzi o koszty, trudno wskazać jednoznaczną różnicę pomiędzy rozwiązaniami typu monoblok i split, ponieważ zależy ona od wielu czynników – mocy urządzenia, konfiguracji systemu czy zakresu prac instalacyjnych. W praktyce inwestorzy coraz częściej patrzą na całkowity koszt instalacji oraz późniejsze koszty eksploatacji, a nie wyłącznie na cenę samego urządzenia.

NIBE-BIAWAR: Sprzedaż rozwiązań monoblok w segmencie powietrznych pomp ciepła stanowi obecnie mniejszą część wolumenu rynkowego, co wskazuje na ich wciąż rozwijającą się pozycję w strukturze technologicznej tego typu urządzeń. Udział ten będzie stopniowo rósł w kolejnych latach ze względu na ograniczenia, jakie nakłada ustawa F-gazowa.

Obecnie różnice cenowe sięgają nawet kilkudziesięciu procent na niekorzyść pomp ciepła typu monoblok, przy czym dysproporcja ta rośnie wraz ze wzrostem mocy urządzenia. W konsekwencji, aby utrzymać konkurencyjność i zachować dotychczasowe udziały rynkowe, producenci będą zmuszeni do podjęcia działań korygujących politykę cenową.

QVANTUM: Patrząc kilka lat wstecz, splitowe pompy ciepła, faktycznie były po prostu tańsze i bardziej popularne. Dzisiaj, ceny obu rozwiązań są w pełni porównywalne. Jeżeli do tego dołożymy zdecydowanie droższą instalację, wymagającą specjalistycznej wiedzy i sprzętu, oczywistym jest kierunek, w którym zmierza rynek powietrznych pomp ciepła. Sądzę, że obecnie na rynku przeważają rozwiązania typu split, ale nadchodzące przepisy radykalnie zmienią tą sytuację.

SAMSUNG: Udział monobloków w sprzedaży na polskim rynku oceniam na poniżej 1/3, ale pytanie o cenę w porównaniu do pompy ciepłą typu split należałoby podzielić na dwa przypadki. W pierwszym split i monoblok mają zbliżone parametry techniczne, wtedy ich cena z montażem jest również na podobnym poziomie i drugi przypadek, gdy monoblok jest wysokotemperaturowy (do modernizacji), a split nie zapewnia takich parametrów, wtedy proporcja cen może być nawet dwukrotna na korzyść splita. Porównując ceny samych urządzeń, łatwo pominąć fakt, że jednostki typu split wymagają dodatkowo montażu chłodniczego, bardziej kosztownego od montażu hydraulicznego, a w monoblokach połączenia chłodnicze są już wykonane fabrycznie. Finalna różnica w cenie po uwzględnieniu wszystkich tych aspektów przy podobnej klasy sprzęcie będzie nieznaczna.

VIESSMANN: Na rynku europejskim, w tym również w Polsce, największy udział sprzedaży mają pompy typu split – około 60%. Urządzenia monoblokowe odpowiadają za około 40% rynku, jednak ich udział stopniowo się zwiększa. Wynika to m.in. z prostszej konstrukcji oraz łatwiejszego montażu.

W pompach monoblokowych cały układ chłodniczy znajduje się w jednostce zewnętrznej, dzięki czemu instalacja pompy ciepła jest prostsza i mniej czasochłonna. Jeśli chodzi o koszt urządzenia, pompy monoblokowe są zazwyczaj droższe od pomp typu split o porównywalnej mocy o około 15-25% jednakże, porównanie wyłącznie cen urządzeń nie oddaje w pełni kosztu całej instalacji. Montaż pomp typu split jest bardziej złożony i wymaga wykonania instalacji chłodniczej oraz zachowania odpowiednich procedur instalacyjnych. Dodatkowo, pompy ciepła typu split wymagają od instalatora posiadania uprawnień F-gazowych, co przekłada się na mniejszą dostępność firm instalacyjnych.

Czy urządzenia na R290 są już standardem na rynku pomp ciepła? Jak wygląda ich wprowadzanie do oferty Państwa firmy?

BDR THERMEA: Pompy ciepła wykorzystujące czynnik chłodniczy R290 zyskują coraz większą popularność, jednak trudno jeszcze mówić o pełnym standardzie rynkowym. Nadal dużą część rynku stanowią urządzenia pracujące na czynnikach takich jak R32 czy R410A, choć kierunek zmian jest bardzo wyraźny i związany zarówno z regulacjami środowiskowymi, jak i oczekiwaniami inwestorów.

W ofercie De Dietrich dostępne są już urządzenia wykorzystujące propan, czyli naturalny czynnik chłodniczy R290 – są to modele Elensio, Alezio M R290 oraz MHTC R290. Zainteresowanie nimi systematycznie rośnie, szczególnie wśród inwestorów poszukujących rozwiązań o bardzo dobrych parametrach efektywności oraz niskim wpływie na środowisko. Udział sprzedaży tych urządzeń jest jeszcze mniejszy niż pomp z innymi czynnikami chłodniczymi, ale w ostatnim czasie obserwujemy wyraźny wzrost zainteresowania tym segmentem.

IMMERGAS: Czynnik chłodniczy R290, czyli propan, zyskuje coraz większe znaczenie w branży pomp ciepła. Wynika to przede wszystkim z jego bardzo niskiego wpływu na środowisko oraz kierunku zmian regulacyjnych w Unii Europejskiej.

W Immergas również przygotowujemy się do wprowadzenia do oferty urządzeń wykorzystujących ten czynnik chłodniczy. Jest to naturalny kierunek rozwoju technologii pomp ciepła, dlatego już wiosną tego roku planujemy rozszerzenie naszego portfolio o rozwiązania pracujące na R290. Urządzenia te są produkowane w naszej fabryce we Włoszech i będą stopniowo wprowadzane na rynek. Wprowadzanie nowych produktów tego typu zawsze wymaga jednak odpowiedniego przygotowania, zarówno technologicznego, jak i szkoleniowego dla instalatorów, dlatego proces ten odbywa się etapowo.

NIBE-BIAWAR: Jako jedni z pierwszych wprowadziliśmy powietrzna pompę ciepła na propan w roku 2021. Pompa ciepła NIBE S2125 zdobyła uznanie zarówno w branży, otrzymując liczne nagrody, jak i wśród najbardziej wymagających klientów.

Tegoroczne targi w Warszawie i Kielcach pokazały, iż producenci i dystrybutorzy są już gotowi z nowym portfolio pomp ciepła na propan – na większości stoisk szczególnie eksponowano powietrzne pompy ciepła oparte na tej technologii.

NIBE przygotowało natomiast ofertę gruntowych pomp ciepła na propan, wyposażonych w inteligentny sterownik serii S. Ogromnym atutem i krokiem milowym w naszej działalności jest pompa ciepła na propan również do zastosowań komercyjnych – o mocy do 120 kW w jednej jednostce.

QVANTUM: Niestety R290 nie jest jeszcze standardem na naszym rynku. Zdecydowana większość dostawców pomp ciepła otwarcie mówi, że propan to jedyny słuszny kierunek, jednocześnie promując sprzedaż urządzeń zawierających inny czynnik chłodniczy. Sądzę, że jest to efekt tzw. „wietrzenia magazynów”. Qvantum w swojej ofercie zdecydowanie stawia na najbardziej przyjazną dla środowiska technologię. R290 to podstawowy czynnik chłodniczy nie tylko w powietrznych pompach ciepła, ale także w urządzeniach glikol/woda. Zarówno powietrzne, jak i gruntowe pompy ciepła Qvantum występują obecnie tylko z propanem.

SAMSUNG: Pompy ciepła z czynnikiem R290 są już standardem na polskim rynku. W naszej ofercie pojawiły się z końcem roku 2023. Udział w sprzedaży cały czas rośnie i choć po roku 2025 wyniósł kilkanaście procent, nadchodzące zmiany w regulacjach F-gazowych na pewno ten proces wzrostu przyspieszą. Wynika to głównie z regulacji F-gazowych, które nakładają na wprowadzane do obrotu od 1 stycznia 2027 pompy ciepła limit GWP do 150. Co prawda warunek nie dotyczy urządzeń typu split powyżej 12 kW, ale wszystkie niższe moce grzewcze w tym segmencie i cały segment monobloków (tu już niezależnie od mocy) będzie tymi regulacjami objęty.

VIESSMANN: Technologia pomp ciepła wykorzystujących czynnik R290 rozwija się bardzo dynamicznie, choć nie można jeszcze mówić o jej pełnej dominacji rynkowej. W segmencie powietrznych pomp ciepła powietrze-woda udział urządzeń pracujących na czynniku R290 wzrósł w ostatnich latach z kilku do kilkunastu procent rynku i zwiększa się wraz z pojawianiem się nowych modeli.

Trend ten wynika w dużej mierze z regulacji Unii Europejskiej dotyczących ograniczania stosowania fluorowanych gazów cieplarnianych. Producenci rozwijają więc nowe generacje urządzeń wykorzystujących czynniki o niskim współczynniku GWP.

W przypadku firmy Viessmann wprowadzanie technologii R290 stanowi element naturalnej i stopniowej modernizacji oferty produktowej jako odpowiedź na potrzeby rynku.

Co uznajecie za największe błędy popełniane podczas doboru i montażu pompy ciepła skutkujące wadliwą pracą systemu ogrzewania?

BDR THERMEA: Najczęstsze problemy z pracą pomp ciepła wynikają nie z jakości samego urządzenia, lecz z błędów popełnianych na etapie projektowania i montażu instalacji. Jednym z najpoważniejszych błędów jest niewłaściwy dobór mocy pompy ciepła w stosunku do zapotrzebowania energetycznego budynku. Brak dokładnego audytu lub uproszczone obliczenia mogą prowadzić do niedoszacowania lub przewymiarowania urządzenia, co przekłada się na spadek efektywności pracy systemu.

Równie istotne są błędy montażowe, takie jak niewłaściwe zaprojektowanie instalacji hydraulicznej, brak odpowiedniej regulacji instalacji grzewczej, czy nieprawidłowe ustawienia parametrów pracy urządzenia. Problemy mogą pojawiać się także w przypadku modernizacji starszych instalacji, gdy pompa ciepła jest podłączana do systemu, który nie został odpowiednio przygotowany do pracy z niskotemperaturowym źródłem ciepła.

Dlatego tak ważne jest, aby dobór urządzenia poprzedzony był rzetelną analizą budynku, a montaż wykonywały wyspecjalizowane firmy instalacyjne posiadające doświadczenie w tego typu systemach.

BERETTA: Z naszego doświadczenia jako producenta jednym z największych błędów jest dobór pompy ciepła „na zapas”, bez rzetelnego obliczenia strat ciepła budynku i charakterystyki instalacji grzewczej. Przewymiarowane urządzenie skutkuje częstym taktowaniem, niższą efektywnością sezonową i szybszym zużyciem sprężarki, a to bezpośrednio przekłada się na wyższe rachunki i krótszą żywotność systemu. Drugim typowym problemem jest ignorowanie warunków pracy przy niskiej temperaturze zewnętrznej – brak analizy punktu biwalentnego i doboru odpowiedniego źródła szczytowego (np. grzałki elektrycznej czy kotła) powoduje, że system w mroźne dni nie zapewnia zadanej temperatury w budynku.

Kolejna grupa błędów dotyczy hydrauliki: niewłaściwe zrównoważenie instalacji, brak bufora tam, gdzie jest potrzebny, zły dobór pomp obiegowych czy średnic przewodów prowadzi do hałasu, słabego przepływu i problemów z odmrażaniem jednostki zewnętrznej. Często spotykamy też nieprawidłowy montaż jednostki zewnętrznej – niewystarczające odprowadzanie kondensatu, brak zachowania odległości od ścian i przeszkód czy posadowienie na niestabilnej podstawie, co skutkuje oblodzeniem, rezonansami i spadkiem sprawności. W przypadku rozwiązań split powracającym problemem jest nieprawidłowe prowadzenie i lutowanie instalacji chłodniczej oraz niedokładna próba szczelności, co może prowadzić do ubytku czynnika i awarii sprężarki. Dlatego w marce Beretta bardzo mocno stawiamy na szkolenia instalatorów oraz zalecamy korzystanie z autoryzowanych partnerów, którzy znają specyfikę urządzeń HYDRO UNIT M i potrafią poprawnie zintegrować je z instalacją ogrzewania podłogowego czy grzejnikowego.

IMMERGAS: Jednym z najczęściej spotykanych problemów jest nieprawidłowy dobór mocy pompy ciepła w stosunku do zapotrzebowania budynku na moc grzewczą. Zdarza się zarówno niedoszacowanie mocy urządzenia, jak i jego przewymiarowanie. W pierwszym przypadku system nie jest w stanie w pełni pokryć zapotrzebowania na ciepło, natomiast w drugim przypadku zbyt duża pompa ciepła może powodować taktowanie, co w dłuższej perspektywie wpływa na szybsze zużycie urządzenia oraz wzrost kosztów eksploatacyjnych.

Wśród błędów montażowych jednym z najczęstszych jest niewłaściwy dobór średnic rur, który nie zapewnia odpowiednich przepływów w instalacji i może negatywnie wpływać na pracę całego systemu.

Warto jednak podkreślić, że wraz z rosnącą popularnością pomp ciepła liczba takich błędów stopniowo maleje. Technologia ta jest dziś dobrze znana większości instalatorów, a rosnące doświadczenie rynku przekłada się na coraz wyższą jakość projektowania i montażu instalacji.

NIBE-BIAWAR: Najczęstsze błędy przy powietrznych pompach ciepła to:

– niewłaściwy dobór mocy pompy ciepła. Nieprawidłowe określenie zapotrzebowania cieplnego budynku prowadzące do niedowymiarowania urządzenia skutkuje przedwczesnym uruchamianiem źródła szczytowego (np. grzałki elektrycznej) w okresach niższej temperatury zewnętrznej, co bezpośrednio przekłada się na zwiększone koszty eksploatacyjne systemu;

– niewystarczająca moc źródła szczytowego. W instalacjach z powietrzną pompą ciepła przewidziane jest źródło szczytowe, jednak jego moc bywa niedostosowana do rzeczywistego zapotrzebowania budynku w warunkach obliczeniowych (np. zastosowanie grzałki o mocy 3 kW zamiast wymaganych ok. 7 kW). Ogranicza to zdolność systemu do pokrycia zapotrzebowania na moc cieplną w okresach niskiej temperatury, generuje błędy odszraniania lub pogarsza komfort cieplny w budynku;

– nieprawidłowy dobór średnic rurociągów. Zastosowanie rurociągów o zbyt małych średnicach powoduje ograniczenie przepływu czynnika grzewczego. W połączeniu z nawet niewielkim stopniem zanieczyszczenia filtrów lub elementów armatury prowadzi do spadku wydajności hydraulicznej układu oraz występowania alarmów wysokiego ciśnienia po stronie skraplacza pompy ciepła;

– niewystarczająca pojemność wodna instalacji oraz brak zapewnienia minimalnego przepływu. Problem ten szczególnie często występuje w instalacjach ogrzewania podłogowego wyposażonych w siłowniki oraz indywidualne sterowanie pomieszczeniowe. Zamknięcie wielu obiegów jednocześnie prowadzi do znacznego ograniczenia przepływu i zmniejszenia pojemności czynnej instalacji, co może skutkować niestabilną pracą pompy ciepła oraz częstym taktowaniem sprężarki.

W gruntowych pompach ciepła spotykamy zaś:

– niewłaściwy dobór średnic rurociągów dolnego i górnego źródła ciepła. Dotyczy to w szczególności przewodów dobiegowych dolnego źródła ciepła oraz głównych rurociągów instalacji grzewczej. Zbyt małe średnice powodują zwiększone opory hydrauliczne, ograniczenie przepływu oraz pogorszenie efektywności pracy układu;

– rozdzielacze dolnego źródła ciepła bez rotametrów. Stosowanie rozdzielaczy bez rotametrów i bez możliwości precyzyjnej regulacji przepływu w poszczególnych pętlach wymiennika gruntowego uniemożliwia prawidłowe zrównoważenie hydrauliczne instalacji, co prowadzi do nierównomiernego obciążenia poszczególnych sond gruntowych lub pętli kolektora;

– brak odpowiedniej armatury serwisowej. Niewłaściwe wyposażenie instalacji w armaturę odcinającą, spustową i serwisową utrudnia wykonywanie czynności eksploatacyjnych, takich jak czyszczenie filtrów, wymiana naczyń przeponowych, kontrola i uzupełnianie roztworu glikolu w dolnym źródle czy odpowietrzanie instalacji;

– nieprawidłowy dobór długości pionowego wymiennika gruntowego. Zbyt krótki wymiennik pionowy, szczególnie w obiektach modernizowanych, prowadzi do nadmiernego wychładzania gruntu w okresie grzewczym, spadku temperatury dolnego źródła oraz pogorszenia współczynnika efektywności pompy ciepła;

– brak zachowania wymaganych przestrzeni serwisowych. Ze względu na ograniczoną powierzchnię współczesnych pomieszczeń technicznych często nie są zachowane minimalne odstępy serwisowe wymagane przez producentów urządzeń. Utrudnia to dostęp do elementów instalacji oraz wykonywanie przeglądów i prac konserwacyjnych.

QVANTUM: Miniona zima była najlepszym testem dla pomp ciepła i ich wykonawców. Obawy związane z niewłaściwym doborem oraz szybką (często nieprzemyślaną) instalacją, znalazły swoje potwierdzenie chociażby w licznych relacjach umieszczanych przez niezadowolonych użytkowników w Internecie. Do największych błędów należy zaliczyć:

– niewłaściwy dobór mocy pompy ciepła do zapotrzebowania budynku,

– źle wykonana, lub jej całkowity brak, instalacja odprowadzenia skroplin z powietrznej pompy ciepła.

Mam wrażenie, że szczególnie ten drugi błąd zostanie na długo w pamięci obecnych i przyszłych użytkowników pomp ciepła. Pokaźnych rozmiarów tafle lodu wokół jednostek zewnętrznych, powietrznych pomp ciepła, budziły sensacje w mediach społecznościowych. Fala komentarzy, często niesłusznych, po raz kolejny podkopała zaufanie do tej technologii. Ja jednak chciałbym podkreślić, że tego typu zjawisko jest efektem nieprzemyślanej instalacji, a nie źle działających urządzeń!

SAMSUNG: Każde urządzenie można zamontować nieprawidłowo, szczególnie jeśli współpracuje z instalacją. Największe błędy w wypadku pomp ciepła to :

– niewłaściwy dobór urządzeń do ogrzewanego obiektu,

– niewłaściwy montaż samych jednostek, jak i systemów na około – od posadowienia poprzez niedociągnięcia w prowadzeniu instalacji po odprowadzenie skroplin i dostęp do powietrza zewnętrznego.

Ostatnia zima, choć nie była bardzo mroźna w porównaniu chociażby z warunkami obliczeniowymi, jakie zakładamy dla pomp ciepła przy doborze, odbiegała temperaturowo na minus od ostatnich zim w ciągu co najmniej pięciu lat. Był to doskonały test w praktyce dla nieprawidłowo zamontowanych jednostek i jednocześnie odpowiedź dla każdego instalatora, jak dobrze montuje urządzenia. Myślę, że ilość telefonów z awariami lub nieprawidłową pracą dała mnóstwo wskazówek, gdzie leżą przyczyny, gdyż przez ostatnie lata mogły się w ogóle nie ujawniać w skutkach z uwagi na łagodniejsze temperaturowo zimy.

VIESSMANN: Prawidłowa praca instalacji z pompą ciepła zależy przede wszystkim od właściwego doboru urządzenia oraz poprawnego wykonania systemu grzewczego. Doświadczenia serwisowe pokazują, że większość problemów eksploatacyjnych wynika z błędów projektowych lub instalacyjnych.

Jednym z najczęstszych jest brak dokładnej analizy zapotrzebowania energetycznego budynku. Dobór pompy ciepła powinien być poprzedzony obliczeniami obciążenia cieplnego oraz analizą parametrów instalacji grzewczej. Niewłaściwy dobór mocy, zarówno przewymiarowanie, jak i niedoszacowanie, może prowadzić do spadku efektywności systemu i wzrostu kosztów eksploatacji.

Istotne znaczenie ma także prawidłowe zaprojektowanie instalacji hydraulicznej. Nieodpowiednie średnice przewodów, zbyt długie odcinki instalacji, brak bufora czy nieprawidłowa regulacja przepływów mogą pogarszać parametry pracy systemu.

W ofercie Viessmann dostępne są technologie wspomagające stabilną pracę instalacji (np. Auto HydroControl®), jednak rozwiązania tego typu nie są jeszcze powszechnie stosowane przez wszystkich producentów.

Pompa ciepła w nowym domu to wybór już oczywisty czy jeszcze nie? A jak często jest wybierana do modernizowanego domu?

BDR THERMEA: W nowych domach jednorodzinnych pompy ciepła bardzo często stają się podstawowym źródłem ogrzewania.

Wynika to z rosnących wymagań dotyczących efektywności energetycznej budynków, a także z faktu, że nowoczesne domy projektowane są z myślą o instalacjach niskotemperaturowych, takich jak ogrzewanie podłogowe. W takich warunkach pompy ciepła pracują bardzo efektywnie.

W budynkach modernizowanych sytuacja jest bardziej zróżnicowana. W wielu przypadkach pompa ciepła również może być dobrym rozwiązaniem, jednak wymaga to dokładnej analizy parametrów budynku oraz istniejącej instalacji grzewczej. Dlatego w takich sytuacjach rekomendujemy wykonanie audytu energetycznego. Na jego podstawie można określić, czy lepszym rozwiązaniem będzie pompa ciepła, czy np. nowoczesny kocioł gazowy.

BERETTA: W nowych domach pompa ciepła powietrze/woda stała się rozwiązaniem w dużej mierze oczywistym – zwłaszcza w budynkach spełniających aktualne wymagania WT i wyposażonych w niskotemperaturowe ogrzewanie płaszczyznowe. Prognozy dla Polski wskazują, że w perspektywie kilku lat nawet około połowa nowych budynków jednorodzinnych będzie wyposażona w pompę ciepła jako główne źródło ciepła, co dobrze wpisuje się w ofertę marki Beretta w segmencie monobloków i rozwiązań hybrydowych. Deweloperzy i inwestorzy indywidualni coraz częściej traktują pompę ciepła jako standard – nie tylko ze względu na koszty eksploatacji, ale też rosnące wymagania środowiskowe i atrakcyjne programy wsparcia.

W modernizowanych domach udział pomp ciepła jest już dziś bardzo istotny – raporty rynkowe wskazują, że w Polsce ponad połowa instalowanych pomp pracuje w obiektach istniejących, w ramach wymiany starych źródeł ciepła. W tym segmencie kluczowy jest prawidłowy dobór urządzenia do istniejącej instalacji (szczególnie grzejnikowej) oraz realistyczna ocena potrzeb termomodernizacyjnych, dlatego marka Beretta oferuje wysokosprawne pompy powietrze/woda wraz z możliwością współpracy z kotłem w układzie biwalentnym, czyli tak zwane systemy hybrydowe. Rozwój programów dotacyjnych i rosnące ceny tradycyjnych paliw sprawiają, że dla coraz większej grupy właścicieli domów modernizowanych pompa ciepła staje się najbardziej racjonalnym ekonomicznie i komfortowym wyborem.

IMMERGAS: W przypadku nowych budynków pompa ciepła bardzo często jest dziś jednym z pierwszych rozważanych źródeł ogrzewania. Wynika to zarówno z wymagań dotyczących efektywności energetycznej budynków, jak i z rosnącej popularności instalacji fotowoltaicznych, z którymi pompy ciepła dobrze współpracują.

W budynkach modernizowanych decyzja bywa bardziej złożona, ponieważ zależy od stanu instalacji grzewczej, izolacji budynku oraz zakresu planowanej modernizacji. Coraz częściej jednak pompy ciepła są wybierane także w takich projektach, zwłaszcza gdy inwestycja obejmuje termomodernizację lub wymianę starego źródła ciepła.

NIBE-BIAWAR: W nowych domach jednorodzinnych – coraz częściej tak. Technologia stała się dominującym standardem w nowym budownictwie, szczególnie w segmencie domów o podwyższonej efektywności energetycznej. W modernizacjach pompy ciepła są instalowane bardzo często – dominują ilościowo – ale wybór zależy od stanu budynku i dostępnych dotacji, natomiast wybór ten nie jest oczywisty – nadal konkurują z kotłami gazowymi i kotłami na paliwa stałe.

QVANTUM: Sądzę, że praktycznie każdy inwestor planujący budowę domu, rozważa zainstalowanie pompy ciepła. Ze względu na hejt, którego sporo możemy doświadczyć w mediach, nie jest to jeszcze wybór oczywisty. Jednak, jeśli będziemy w stanie ograniczyć sprzedaż niewłaściwych urządzeń oraz zadbamy o rzetelną instalację, pompy ciepła będą wyborem oczywistym. Powyższa sytuacja tyczy się również modernizowanych domów.

SAMSUNG: W nowych domach zdecydowanie najlepszym wyborem jest pompa ciepła, choć jeszcze istnieją alternatywy. Do modernizacji dostępny jest typoszereg pomp ciepła z wyższym zakresem temperatury pracy i choć pompa ciepła wybierana jest rzadziej, to raczej wynika z przyzwyczajeń do tradycji niż ma głębsze uzasadnienie ekonomiczne i środowiskowe.

W dzisiejszych czasach, wybierając źródło ciepła, musimy myśleć o przyszłości, bo jest to wybór na kilkanaście lat. Oznacza to, że warto zwrócić uwagę na:

– ograniczanie emisji CO₂ nawet takiej zbilansowanej,

– dostosowanie do wszechobecnej i coraz bardziej zmiennej taryfowo energii napędowej,

– dostępność precyzyjnej automatyki i regulacji oraz dla bardziej wymagających komfortu – funkcji chociażby chłodzenia latem.

Tych wszystkich aspektów nie zapewnimy przy pomocy tradycyjnych źródeł ciepła, a jedyną odpowiedzią łączącą te pytania jest dzisiaj pompa ciepła.

VIESSMANN: W nowym budownictwie pompy ciepła w coraz większym stopniu stają się podstawowym źródłem ogrzewania. Budynki projektowane są obecnie z myślą o wysokiej efektywności energetycznej oraz współpracy z niskotemperaturowymi systemami grzewczymi, takimi jak ogrzewanie podłogowe.

Pompa ciepła bywa również elementem zintegrowanego systemu energetycznego budynku obejmującego ogrzewanie, przygotowanie ciepłej wody użytkowej, wentylację mechaniczną oraz instalację fotowoltaiczną. Zarządzanie przepływami energii w takim układzie może odbywać się przy wykorzystaniu systemów zarządzania energią, takich jak system HEMS firmy Viessmann.

W modernizowanych budynkach pompy ciepła również zyskują na znaczeniu, choć decyzja o ich zastosowaniu zależy od parametrów istniejącej instalacji oraz standardu energetycznego budynku. Rozwój nowych generacji urządzeń zdolnych do pracy z wysoką temperaturą zasilania umożliwia ich wykorzystanie także w instalacjach z tradycyjnymi grzejnikami.

Jak zorganizowany jest serwis Państwa pomp ciepła?

BDR THERMEA: Serwis urządzeń De Dietrich opiera się na rozbudowanej sieci autoryzowanych partnerów serwisowych działających na terenie całej Polski. Współpracujemy z liczną grupą certyfikowanych firm instalacyjnych i serwisowych, które przechodzą szkolenia techniczne oraz posiadają dostęp do wsparcia technicznego producenta. Dzięki temu użytkownicy naszych urządzeń mogą liczyć na profesjonalną obsługę zarówno na etapie uruchomienia instalacji, jak i w trakcie eksploatacji. Czas reakcji serwisu zależy od charakteru zgłoszenia oraz regionu, jednak naszym celem jest zapewnienie możliwie szybkiego wsparcia technicznego, aby instalacja mogła pracować w sposób bezpieczny i efektywny.

IMMERGAS: Immergas przywiązuje dużą wagę do wsparcia technicznego oraz dostępności serwisu. Współpracujemy z rozbudowaną siecią serwisów zlokalizowanych w całej Polsce, które regularnie uczestniczą w szkoleniach technicznych dotyczących naszych urządzeń.

Takie rozwiązanie pozwala zapewnić użytkownikom sprawną obsługę serwisową oraz wsparcie na każdym etapie eksploatacji urządzenia – od pierwszego uruchomienia po bieżącą obsługę i przeglądy techniczne. Staramy się, aby reakcja serwisu była możliwie szybka, a w wielu przypadkach pomoc techniczna może zostać udzielona również zdalnie. Bardzo ważnym elementem z punktu widzenia użytkownika jest również bezpieczeństwo eksploatacji urządzenia, dlatego jako producent zapewniamy ochronę gwarancyjną nawet do 5 lat.

NIBE-BIAWAR: Działalność serwisu pomp ciepła NIBE opiera się na połączeniu zdalnej diagnostyki z tradycyjnymi wizytami serwisantów w miejscu montażu urządzeń. Serwis zorganizowany jest w oparciu o sieć autoryzowanych partnerów serwisowych działających na terenie całego kraju oraz wsparcie serwisu fabrycznego producenta.

Współpracujemy z kilkudziesięcioma wyspecjalizowanymi firmami serwisowymi, które posiadają odpowiednie uprawnienia oraz doświadczenie w obsłudze i naprawie pomp ciepła. Dzięki
temu możliwe jest zapewnienie wysokiego standardu obsługi, szybkiej diagnostyki oraz skutecznego usuwania awarii. Dodatkowo zapewniamy wsparcie ze strony serwisu fabrycznego, który oferuje pomoc techniczną, dostęp do specjalistycznej diagnostyki oraz dokumentacji technicznej.

Serwisanci często korzystają również z aplikacji MyUplink, która umożliwia zdalną korektę ustawień, jak również podgląd aktualnych odczytów parametrów pracy pompy ciepła oraz historii alarmów. Zdalna diagnostyka jest integralną częścią naszej strategii – umożliwia szybką reakcję, zmniejsza koszty eksploatacyjne, a w wielu przypadkach pozwala rozwiązać problem bez konieczności wizyty serwisowej.

Zgłoszenia serwisowe przyjmowane są telefonicznie lub drogą elektroniczną, a następnie przekazywane do najbliższego autoryzowanego serwisu. Standardowy czas reakcji na zgłoszenie wynosi zazwyczaj od 24 do 48 godzin w dni robocze. W przypadku awarii wymagających pilnej interwencji podejmowane są niezbędne działania umożliwiające jeszcze szybsze podjęcie prac serwisowych.

QVANTUM: Qvantum zrewolucjonizowało podejście do serwisu pomp ciepła! To odważne stwierdzenie poprę faktami. Obecnie każde urządzenie jest dostarczane z routerem i kartą sim. Oznacza to, że od pierwszego uruchomienia, system widzi i analizuje pracę pompy ciepła. Jesteśmy w trakcie wdrażania systemu, który wykorzystuje sztuczną inteligencję do analizy parametrów pracy każdej jednostki. Dzięki takim narzędziom jesteśmy w stanie reagować praktycznie natychmiast. Docelowo będziemy w stanie wskazywać urządzenia, które nie działają właściwie, co może skutkować awarią… Celujemy w zapobieganie, a nie czekamy na problem! Urządzenia Qvantum mają standardowo 5-letnią gwarancję. Przeglądy oraz czynności serwisowe na terenie Polski są wykonywane zarówno przez serwis fabryczny, jak i sieć autoryzowanych przez producenta firm. Co w połączniu z zaawansowanymi narzędziami diagnostycznymi, daje użytkownikowi wsparcie na każdym etapie eksploatacji pomp ciepła Qvantum.

SAMSUNG: Serwis pomp ciepła SAMSUNG obecnie, nie licząc firm kompleksowo obsługujących inwestycje, to ponad 60 autoryzowanych firm w całej Polsce, które uruchamiają i serwisują urządzenia zainstalowane przez innych instalatorów. Liczba podmiotów serwisujących zwiększana jest proporcjonalnie do zapotrzebowania rynku tak, aby zapewnić reakcję serwisową w najkrótszym możliwym czasie.

VIESSMANN: Serwis pomp ciepła firmy Viessmann zorganizowany jest tak, aby użytkownicy urządzeń w możliwie najmniejszym stopniu odczuwali ewentualne niedogodności związane z ich eksploatacją.

Zgłoszenie potrzeby interwencji może odbywać się poprzez całodobową infolinię serwisową, formularze kontaktowe, wiadomości e-mail lub bezpośrednio u partnera serwisowego. Każde zgłoszenie jest niezwłocznie przyjmowane do realizacji. Interwencje organizowane są w możliwie najkrótszym terminie, przy czym w wyjątkowych przypadkach, wynikających z większego obciążenia sieci serwisowej, czas realizacji nie przekracza kilku dni.

Firma Viessmann współpracuje z blisko 300 podmiotami zajmującymi się obsługą i naprawą pomp ciepła na terenie kraju. Dodatkowym wsparciem jest Serwis Fabryczny, który może interweniować bezpośrednio u klienta oraz wspierać instalatorów i firmy serwisowe.